Eksport to sprzedaż towarów lub usług wyprodukowanych w danym kraju podmiotom zagranicznym. Zgodnie z prawem podatkowym państw należących do Unii Europejskiej, eksportem określa się sprzedaż towarów lub usług poza UE.
Sprzedaż towarów na terenie państw należących do Unii Europejskiej jest sprzedażą wewnątrzwspólnotową. Eksport ma kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarki danego kraju, ponieważ:
- generuje dochody z zagranicy i wpływa na bilans płatniczy
- zwiększa konkurencyjność i innowacyjność przedsiębiorstw
- stymuluje produkcję i zatrudnienie
- umożliwia dywersyfikację rynków zbytu i źródeł zaopatrzenia
- wpływa na poprawę jakości życia i standardu życia społeczeństwa
Eksport może być realizowany bezpośrednio przez producenta towaru lub usługi lub pośrednio przez pośrednika (np. agenta handlowego, hurtownię, spółkę handlową). Eksport może być również podzielony ze względu na rodzaj sprzedawanych dóbr lub usług:
- eksport towarów – obejmuje wywóz produktów materialnych (np. maszyn, żywności, ubrań) poza granicę kraju
- eksport usług – obejmuje świadczenie usług (np. transportowych, turystycznych, finansowych) dla odbiorców zagranicznych
- eksport kapitału – obejmuje przepływ kapitału (np. kredytów, inwestycji) do innego kraju
Eksport może być również klasyfikowany ze względu na stopień zaawansowania technologicznego sprzedawanych dóbr lub usług:
- eksport wysokoprzetworzony – obejmuje wywóz produktów o wysokiej wartości dodanej i dużej intensywności wiedzy (np. oprogramowania, leków, samochodów)
- eksport niskoprzetworzony – obejmuje wywóz produktów o niskiej wartości dodanej i małej intensywności wiedzy (np. surowców naturalnych, produktów rolnych)
- eksport bezpośredni – polega na sprzedaży towarów lub usług bezpośrednio do odbiorcy zagranicznego przez producenta lub jego przedstawiciela. Przykładem może być polska firma produkująca meble, która sprzedaje je do klienta w Niemczech.
- eksport pośredni – polega na sprzedaży towarów lub usług za pośrednictwem innego podmiotu krajowego lub zagranicznego, który zajmuje się ich dystrybucją lub promocją. Przykładem może być polska firma produkująca odzież, która sprzedaje ją do hurtowni w Holandii, która następnie dostarcza ją do sklepów detalicznych w różnych krajach.
Aby prowadzić skuteczny eksport, przedsiębiorcy muszą spełniać szereg warunków formalnych i merytorycznych:
- posiadać odpowiednie uprawnienia i dokumenty celne
- stosować się do przepisów prawa podatkowego i walutowego
- znać rynek docelowy i preferencje klientów zagranicznych
- dostosować ofertę do wymagań jakościowych i technicznych obowiązujących za granicą
- zapewnić efektywny transport i ubezpieczenie towaru lub usługi
W Polsce istnieją różne formy wsparcia dla przedsiębiorców chcących rozpocząć lub rozwijać działalność eksportową:
- programy finansowe oferowane przez instytucje publiczne (np. Polski Fundusz Rozwoju, Bank Gospodarstwa Krajowego) lub prywatne (np. banki komercyjne).