Wybór patronki dla SP nr 6 w Toruniu nie jest przypadkowy. Pochodząca z Torunia znana przedwojenna aktorka i tancerka była uczennicą szkoły przy ul. Łąkowej. To właśnie w jej murach rozpoczęła edukację i kształtowała swoje pierwsze zainteresowania. Na fasadzie budynku znajduje się tablica upamiętniająca artystkę.

– Helena Grossówna jako patronka Szkoły Podstawowej nr 6 to postać kompletna: „swoja” (jako uczennica), wybitnie utalentowana (jako artystka) i heroiczna (jako powstaniec). Jesteśmy przekonani, że jej imię będzie dla uczniów drogowskazem jak łączyć marzenia o wielkiej karierze z wiernością najważniejszym wartościom ludzkim i narodowym – napisali nauczyciele i uczniowie „szóstki” we wniosku do prezydenta Torunia o nadanie imienia Grossówny.

Argumentują też, że ich placówka przestanie być anonimowa, a stanie się „szkołą Grossówny”.

Jedna z najpopularniejszych polskich aktorek przedwojennych urodziła się w 1904 r. w Toruniu, gdzie spędziła dzieciństwo i wczesną młodość. Gdy skończyła 15 lat, zaczęła pracę jako uczennica w sklepie z konfekcją męską. Swoja karierę artystyczną rozpoczęła od tańca – w 1926 r. skończyła toruńską szkołę baletową. Równocześnie zadebiutowała na deskach Teatru Miejskiego w Toruniu, statystując w operetce ,,Księżniczka czardasza”. W sklepie poznała swojego przyszłego męża, Jana Gierszala – przedsiębiorcę i mecenasa sztuki, który był także zarządca podparyskiej posiadłości Poli Negri, wielkiej gwiazdy kina niemego. Grossówna wyjechała do Paryża, gdzie doskonaliła technikę baletową.  W kręconej tam „Tajemnicy lekarza” wypowiedziała pierwsze zarejestrowane na taśmie filmowej słowa w języku polskim.

Jej kariera filmowa trwała tylko cztery lata. Zagrała w 17 produkcjach, u boku takich przedwojennych sław jak Eugeniusz Bodo i Adolf Dymsza. „Piętro wyżej”, „Paweł i Gaweł”, „Zapomniana melodia”, „Serce matki” i „Królowa przedmieścia” – to tylko niektóre tytuły z jej udziałem. To z nich pochodzą popularne i znane do dzisiaj piosenki: „Ach, śpij kochanie”, „Już nie zapomnisz mnie”, czy „Umówiłem się z nią na dziewiątą”.

Kinowe kreacje, uroda i naturalny wdzięk sprawiły, że Grossówna została wielka gwiazdą. Nazywano ją „najpiękniejszym uśmiechem Warszawy” albo „ciastkiem z pieprzem”, często także „Helenką z Torunia”. W czasie okupacji niemieckiej brała czynny udział w ruchu oporu, działała w Armii Krajowej pod pseudonimem „Bystra”. Uczestniczyła w powstaniu warszawskim, dowodząc kobiecym batalionem „Sokół”.  Po wojnie zagrała już tylko epizody w kilku filmach. Zmarła w 1994 r. w Warszawie.

– Nadanie imienia wybitnej artystki podniesie prestiż placówki w systemie oświatowym miasta. Szkoła zyskuje unikalny „brand”, który może przyciągać uczniów zainteresowanych profilami artystycznymi. Dodatkowo, postać Grossówny jako produkt promocyjny miasta (rondo, tablica, a teraz szkoła) tworzy spójny szlak turystyczno-historyczny, co pośrednio wpływa na atrakcyjność kulturalną regionu i promuje Toruń jako miasto dbające o swoje dziedzictwo – czytamy we wniosku szkolnej społeczności do władz miasta.

W czwartek 30 kwietnia, rada miasta zgodziła się, by aktorka patronowała „szóstce”. Szkolna uroczystość z tej okazji odbędzie się 20 czerwca.

Imię Heleny Grossówny nosi rondo na skrzyżowanie ulic Łokietka, Kościuszki i Chrobrego w Toruniu. Dzięki samorządowi województwa odrestaurowano i przeniesiono z ul. PCK na Wolę Zamkową zabytkowy dom rodzinny Grossówny. We współpracy z Urzędem Marszałkowskim, operatorem Funduszu Filmowego Kujawy Pomorze, w listopadzie ub. r. ukazała się książka dziennikarza i popularyzatora historii Marka Telera „Helena Grossówna. Optymistką być”. Wcześniej Urząd Marszałkowski wydał komiks „Helena Grossówna. Nigdy nie trać nadziei”.

Sejmik województwa ustanowił 2026 r.  Rokiem Ludzi Filmu z Kujaw i Pomorza. Okazją jest wiele rocznic związanych z wybitnymi postaciami z regionu, które zapisały się na kartach rodzimej kinematografii, w tym właśnie 100-lecie ukończenia toruńskiej szkoły baletowej przez Helenę Grossównę.

Departament Promocji

Dariusz Czołgowski