Ojcowie coraz częściej uczestniczą w wychowaniu swoich pociech i korzystają z prawa do zasiłku macierzyńskiego. Podlegając ubezpieczeniu chorobowemu w przypadku narodzin lub przyjęcia dziecka na wychowanie mogą skorzystać z płatnej opieki nad potomkiem w postaci urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Najczęściej jednak korzystają z urlopu ojcowskiego, który jest dedykowany wyłącznie dla nich.

Rodzice nowonarodzonego dziecka mogą liczyć łącznie na 61 tygodnie wolnego od pracy, na które składają się urlop macierzyński i urlop rodzicielski. Zasada ta dotyczy także opiekunów, którzy przyjęli dziecko na wychowanie. Okres ten może być dłuższy dla rodziców, którym urodziło się, bądź przyjęli na wychowanie więcej niż jedno dziecko, a także dla rodziców dziecka posiadającego zaświadczenie „Za życiem”. - Dodatkowo panowie mają prawo do urlopu ojcowskiego, który trwa dwa tygodnie i jest przeznaczony tylko dla nich. Podczas korzystania z tych urlopów otrzymują płatny zasiłek macierzyński, o ile podlegają ubezpieczeniu chorobowemu. Tylko od stycznia do kwietnia tego roku zasiłek macierzyński pobierało ponad 335 tys. rodziców, z czego ponad 60,6 tys. to ojcowie – informuje Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa podlaskiego.

W województwie kujawsko-pomorskim z zasiłku macierzyńskiego w ciągu pierwszych czterech miesięcy 2023 r. korzystało prawie 16,2 tys. osób, a 3,2 tys. z nich to mężczyźni.

Kiedy tata może być na macierzyńskim

Przy urodzeniu bądź przyjęciu na wychowanie jednego dziecka urlop macierzyński trwa 20 tygodni. – Zdecydowanie częściej to kobiety z niego korzystają i zostają z nowonarodzonym dzieckiem w domu. Powodem tego jest zapewne fakt, że pierwsze 14 tygodni urlopu macierzyńskiego jest zarezerwowane tylko dla matki. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach ojciec może w tym czasie przejąć opiekę nad noworodkiem – wyjaśnia Katarzyna Krupicka.

Następnie, jeśli po 14 tygodniach od urodzenia dziecka mama będzie chciała wrócić do pracy, to maluchem może zaopiekować się ubezpieczony tata. Z takiej możliwości urlopu macierzyńskiego w całym kraju skorzystało ponad 2,7 tys. mężczyzn, a na Kujawach i Pomorzu 150.

Dla kogo urlop rodzicielski

Po urlopie macierzyńskim oboje rodzice mają prawo do urlopu rodzicielskiego. Od 26 kwietnia br. okres tego urlopu został wydłużony o 9 tygodni: z 32 do 41 tygodni - w przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie jednego dziecka i z 34 do 43 tygodni - w przypadku więcej niż jednego dziecka. Urlop rodzicielski może być wykorzystany jednorazowo lub w częściach, nie później niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 rok życia. Urlop może zostać udzielony w nie więcej niż 5 częściach. Co ważne dodatkowe 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługuje tylko jednemu z rodziców. Jeśli ubezpieczona mama wykorzystała urlop rodzicielski w maksymalnym wymiarze np. 32 tygodni lub 34 tygodni, to pozostałe 9 tygodni może wykorzystać już tylko drugi rodzic.

Urlop tylko dla ojca

Niezależnie od urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, ubezpieczonemu ojcu dziecka przysługuje urlop ojcowski. Wynosi 2 tygodnie. - Należy pamiętać o tym, że urlop ojcowski można

wykorzystać do dnia, w którym dziecko skończy 12 miesięcy życia, albo dnia, w którym minie 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu dziecka, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym dziecko skończy 14 lat. Jeśli ojciec miał prawo do urlopu ojcowskiego w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. 26 kwietnia 2023 r., to może skorzystać z tego urlopu do ukończenia przez dziecko drugiego roku życia albo 14 roku życia, o ile nie upłynęły 24 miesiące od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie tego dziecka – dodaje rzeczniczka.

W kraju na urlopie ojcowskim w ciągu czterech miesięcy 2023 r. było ponad 56,8 tys. mężczyzn, w województwie kujawsko-pomorskim z tego uprawnienia skorzystało 3 tys. ojców.

Materiał: ZUS